علت صدای تق تق و غرغر فرمان برقی ماشین چیست؟
علت صدای تق تق و غرغر فرمان برقی ماشین چیست؟ | بررسی کامل دلایل و راهحلها
مقدمه
سیستم فرمان یکی از مهمترین بخشهای ایمنی در خودرو است که وظیفه هدایت و کنترل مسیر حرکت را بر عهده دارد. در بسیاری از خودروهای جدید از فرمان برقی (EPS) استفاده میشود که عملکرد نرمتر و مصرف انرژی کمتری نسبت به فرمان هیدرولیک دارد. با این حال گاهی رانندگان هنگام چرخاندن فرمان با صدای تق تق یا غرغر فرمان برقی مواجه میشوند. این صداها معمولاً نشانه وجود مشکل در بخشهایی از سیستم فرمان یا جلوبندی خودرو هستند. در این مقاله به بررسی علت صدای تق تق و غرغر فرمان برقی ماشین و روشهای برطرف کردن آن میپردازیم.
فرمان برقی خودرو چگونه کار میکند؟
فرمان برقی یا Electric Power Steering (EPS) سیستمی است که با استفاده از موتور الکتریکی و سنسورها نیروی کمکی لازم برای چرخاندن فرمان را فراهم میکند. این سیستم برخلاف فرمان هیدرولیک نیازی به پمپ روغن ندارد و همین موضوع باعث کاهش مصرف سوخت و عملکرد دقیقتر فرمان میشود.
اجزای اصلی فرمان برقی شامل موارد زیر است:
- موتور الکتریکی فرمان
- سنسور گشتاور فرمان
- واحد کنترل الکترونیکی (ECU)
- جعبه فرمان
- قطعات جلوبندی
در صورت خرابی هر یک از این بخشها ممکن است صداهای غیرعادی در فرمان ایجاد شود.
علت صدای تق تق فرمان برقی ماشین
1. خرابی سیبک فرمان
یکی از رایجترین دلایل صدای تق تق هنگام چرخاندن فرمان، خرابی سیبک فرمان است. سیبکها قطعاتی هستند که اتصال بین فرمان و چرخها را برقرار میکنند. در صورت فرسودگی این قطعات، هنگام چرخاندن فرمان صدای ضربه یا تق تق شنیده میشود.
2. خرابی جعبه فرمان
جعبه فرمان نقش مهمی در انتقال حرکت فرمان به چرخها دارد. در صورت لق شدن یا فرسودگی قطعات داخلی جعبه فرمان ممکن است صدای تق تق یا ضربه از این قسمت شنیده شود.
3. خرابی بلبرینگ سرکمک
گاهی صدای تق تق هنگام چرخاندن فرمان به دلیل خرابی بلبرینگ سرکمک در سیستم تعلیق ایجاد میشود. این مشکل معمولاً هنگام دور زدن یا عبور از دستانداز بیشتر شنیده میشود.
4. شل شدن قطعات جلوبندی
شل شدن پیچها یا فرسودگی قطعات جلوبندی مانند:
- بوشها
- سیبکها
- میل تعادل
میتواند باعث ایجاد صدای تق تق در هنگام چرخاندن فرمان شود.
علت صدای غرغر فرمان برقی
1. خرابی موتور برقی فرمان
در سیستم فرمان برقی، موتور الکتریکی وظیفه ایجاد نیروی کمکی را دارد. در صورت خرابی این موتور ممکن است صدای غرغر یا وزوز هنگام چرخاندن فرمان شنیده شود.
2. مشکل در سنسور فرمان
سنسور گشتاور فرمان میزان نیروی وارد شده به فرمان را اندازهگیری میکند. اگر این سنسور دچار مشکل شود، ممکن است فرمان عملکرد نادرستی داشته باشد و صداهای غیرعادی ایجاد کند.
3. خرابی بلبرینگها
بلبرینگهای داخل جعبه فرمان یا موتور فرمان در صورت فرسودگی ممکن است باعث ایجاد صدای غرغر یا ساییدگی شوند.
4. خرابی قطعات سیستم تعلیق
گاهی صدای غرغر فرمان در واقع از بخشهای دیگر مانند کمکفنرها یا سیستم تعلیق ایجاد میشود که هنگام چرخاندن فرمان بیشتر شنیده میشود.
علائم خرابی فرمان برقی خودرو
در کنار صدای تق تق یا غرغر، ممکن است علائم دیگری نیز مشاهده شود، مانند:
- سفت شدن فرمان
- لرزش فرمان
- برگشت نامنظم فرمان
- روشن شدن چراغ هشدار فرمان در داشبورد
- کاهش دقت در کنترل خودرو
در صورت مشاهده این علائم بهتر است خودرو توسط مکانیک متخصص بررسی شود.
راههای جلوگیری از خرابی فرمان برقی
برای افزایش عمر سیستم فرمان خودرو بهتر است نکات زیر را رعایت کنید:
- عبور آرام از دستاندازها
- بررسی دورهای قطعات جلوبندی
- تنظیم بودن زاویه چرخها
- سرویس دورهای سیستم تعلیق
- جلوگیری از ضربه شدید به چرخها
رعایت این نکات میتواند از بسیاری از مشکلات سیستم فرمان جلوگیری کند.
چه زمانی باید به تعمیرکار مراجعه کنیم؟
اگر صدای فرمان:
- به مرور بیشتر شود
- همراه با لرزش فرمان باشد
- باعث سفت شدن فرمان شود
بهتر است در سریعترین زمان خودرو را به تعمیرگاه ببرید تا از آسیب بیشتر جلوگیری شود.
جمعبندی
صدای تق تق یا غرغر فرمان برقی ماشین معمولاً به دلیل خرابی قطعاتی مانند سیبک فرمان، جعبه فرمان، بلبرینگ سرکمک یا موتور برقی فرمان ایجاد میشود. توجه به این صداها و بررسی به موقع سیستم فرمان میتواند از خرابیهای جدیتر و هزینههای سنگین تعمیر جلوگیری کند. با انجام سرویسهای دورهای و نگهداری صحیح خودرو میتوان عمر سیستم فرمان را افزایش داد و از رانندگی ایمن و راحت لذت برد.